Tag Archive | gốm hoa nâu thời Trần

NHẤT NHÂN, NHÌ VẬT*

Đó là một trong những tiêu chí biểu trưng giá trị cổ vật. Những cổ vật có motif về người và động vật luôn được đánh giá cao.
Một chiếc thạp hoa nâu, cao 43 cm, dáng trụ, men còn khá tốt, tình trạng nguyên vẹn, 3 tầng hoa văn, có tới 28 họa tiết tả người và động vật quen thuộc trong đời sống người dân Đại Việt:
– Scene 1 : Hai đấu sỹ đang luyện các thế võ cổ tryền.
– Scene 2 : Một người đang thả con gà chọi để thi đấu với một con khác – biểu trưng cho việc đấu võ.
Cả hai cảnh đều thể hiện tinh thần thượng võ, hào khí ĐÔNG A của quân dân thời Trần trong 3 lần đại thắng giặc Nguyên Mông!
– Các tiểu cảnh khác miêu tả về chim cá : một cặp chim câu đang gù nhau, 6 con chim đang săn mồi ( bắt cá ), những con cá nhỏ vùng vẫy bất lực trọng cặp mỏ dài của loài chim nước vùng quê. Các con chim khác, mỗi con một tư thế khác nhau với những cặp chân cao và cổ dài thật sinh động!…
Phong cảnh thật thanh bình nhưng vẫn cảnh giác với giặc ngoại xâm thể hiện chiến lược ngụ binh ư nông của cha ông ta. Chiếc thạp độc đáo này có thể đã được chế tác vào giai đoạn Phật Hoàng Trần Nhân Tông – vị Hoàng đế thứ 3 của triều Trần trị vì ( 1278 – 1293 ) – một thời kỳ thịnh trị nhất của nhà Trần và cũng là một trong những giai đoạn lịch sử huy hoàng nhất của lịch sử Đại Việt!
Xin cùng các bạn thưởng ngoạn!
Nguồn: NST Nguyễn Dòng

SEN VÀ RỒNG*

SEN là loài hoa của Phật giáo, gắn liền với Văn hoá Phật giáo thì đã quá rõ. Còn RỒNG thì sao? Hình tượng RỒNG trong văn hoá Việt Nam xuất hiện khi nào? Có người cho rằng hình tượng Rồng có từ thời Đông Sơn, trên họa tiết trống đồng. Nhiều người cho rằng đó là hình cá sấu và giảo long. Phần lớn học giả đều cho rằng hình tượng RỒNG trong Văn hoá VN chỉ phổ biến từ thời LÝ, gắn liền với truyền thuyết vua Lý Công Uẩn gặp rồng vàng bay lên khi rời đô từ Hoa Lư về Đại La và đặt tên kinh đô mới là Thăng Long. Các nhà mỹ thuật đương thời sáng tác các hình tượng rồng trong thế đang bay theo ý tưởng của nhà vua.

Continue reading

Gốm hoa nâu thời Trần với cách vẽ màu nâu dưới men

Gốm hoa nâu là dòng gốm cổ Duy nhất chỉ có tại Việt Nam.

Gốm hoa nâu đã được các học giả trong và ngoài nước đánh giá là dòng gốm cổ duy nhất chỉ có tại Việt Nam. Gốm hoa nâu xuất hiện từ cuối thế kỷ XII (thời Lý) nhưng phát triển rực rỡ nhất vào thế kỷ XIII – XIV (thời Trần).

Đa số gốm hoa nâu thời Trần được tạo bằng kỹ thuật cạo xương gốm khi mới phủ men nền để tạo đồ án trang trí. Sau đó người thợ dùng bút lông vẽ hoa văn màu nâu trên phần đã được cạo. Men phủ trên nền gốm trắng ngà thường bị rạn hay nứt tạo thành những mảng vân rạn tự nhiên. Điều này làm cho hiện vật trở lên độc đáo và có tính thẩm mỹ cao.

Thạp gốm hoa nâu được tìm thấy ở Thanh Hóa

     Thạp gốm hoa nâu thời Trần

Thạp gốm hoa nâu được trang trí bằng phương pháp cạo men rồi tô nâu

Tuy nhiên, ngoài cách trang trí phổ biến là cạo men rồi tô nâu nói trên. Gốm hoa nâu thời Trần còn có cách trang trí khác là vẽ hoa văn màu nâu dưới men.


Chum gốm hoa nâu được trang trí bằng phương pháp vẽ màu nâu dưới men

Lượng màu nâu được vẽ bằng bút lông, loãng và mỏng trên chum đã tạo ra độ đậm nhạt khác nhau, khi sờ vào khoảng trang trí màu nâu này ta thấy trơn và nhẵn bóng, nhất là khi đưa ra ánh sáng ta sẽ thấy điều này được khẳng định rõ ràng hơn. Hiện tượng này rất ít gặp nhưng đã cho chúng ta biết được rằng các nghệ nhân lúc này đang muốn tìm một phương pháp trang trí khác trong việc trang trí để tạo hiệu quả mới tốt hơn trong sản xuất gốm, tạo tiền đề cho sự ra đời dòng gốm hoa lam nổi tiếng thời Lê sơ sau đó.